Od północy 7 lipca Polska przywróciła tymczasową kontrolę graniczną na odcinku z Litwą. Decyzja rządu została ogłoszona w formie alertu RCB, który trafił na telefony mieszkańców Podlasia i okolicznych regionów. Komunikat nie pozostawia wątpliwości: Straż Graniczna wzmacnia działania w trzech punktach – Ogrodnikach, Budzisku i Trakiszkach. Choć brzmi to jak powrót do przeszłości, nie chodzi tu o sentymenty, ale o migrację.
Gdzie i na jakich zasadach?
Kontrole prowadzone będą wyłącznie po stronie polskiej. Oznacza to, że Litwa nie wprowadza równoległych działań po swojej stronie granicy. W wybranych punktach Straż Graniczna będzie przeprowadzać wyrywkowe kontrole osób i pojazdów. Nie przywraca się szlabanów ani obowiązku meldunkowego, ale obecność funkcjonariuszy będzie widoczna.
Choć mowa o działaniach tymczasowych, nie są one precedensem. Polska już wcześniej sięgała po podobne środki – m.in. przy okazji dużych imprez masowych lub w kontekście presji migracyjnej na granicy z Białorusią.
Powód: większy ruch migracyjny
Jak informują służby, przyczyną wprowadzenia kontroli jest zauważalny wzrost liczby cudzoziemców, którzy przekraczają granicę z Litwy do Polski. Nie chodzi jednak o masowy napływ. Straż Graniczna podkreśla, że skala zjawiska nie ma obecnie charakteru kryzysowego, jednak wzrost liczby przypadków skłonił do wdrożenia dodatkowych środków bezpieczeństwa.
W wielu przypadkach migranci trafiają do Polski po wcześniejszym pobycie w litewskich ośrodkach dla cudzoziemców. Jak podają funkcjonariusze, dokumentacja przekazywana przez stronę litewską nie pozostawia wątpliwości co do ich trasy.
Granice w ruchu
Decyzja o czasowym przywróceniu kontroli wpisuje się w szerszy europejski kontekst zarządzania migracją. W ostatnich latach państwa członkowskie Unii Europejskiej – także te należące do strefy Schengen – coraz częściej korzystają z możliwości tymczasowego zawieszania zasad swobodnego przepływu, przewidzianego w unijnym prawie.
Celem takich działań jest poprawa skuteczności kontroli granicznych w sytuacjach wyjątkowych, takich jak zwiększony napływ migrantów, zagrożenie bezpieczeństwa wewnętrznego czy organizacja dużych wydarzeń międzynarodowych. Obecne decyzje Polski wpisują się w ten trend.
Co oznacza to dla podróżnych?
Dla osób podróżujących przez granicę polsko-litewską tymczasowe kontrole mogą oznaczać wydłużenie czasu przejazdu. Należy spodziewać się możliwych zatrzymań i sprawdzania dokumentów. Warto mieć przy sobie dowód osobisty lub paszport oraz stosować się do poleceń służb granicznych.
źródło zdjęcia: youtube
Alicja Braun